مطالبی را که در مورد نکات مهم در مراقبت های پس از جراحی پلاستیک بینی رشته تحریر در اورده ام به تمام بیمارانی که تحت عمل جراحی پلاستیک بینی قرار میگیرند کمک می کند تا پاسخ بسیاری از سوالات خود را دریابند. از آنجا که این مطالب تا حد زیادی بر طبق نظر شخصی مولف براساس یک دهه و نیم تجربه جراحی بینی تنظیم گردیده است،در بعضی از موارد نکات ذکر شده براساس نوع جراحی و جراح متفاوت است.بنابراین راهنمایی های جراح بینی مربوطه کامل کننده مطالب ذیل است.
در طی دوران پس از جراحی روند ترمیم زخمها و التیام بافت ها باید در مسیر مناسب قرار گیرد.بنابراین حصول به نتایج مطلوب در جراحی پلاستیک بینی با انجام مراقبت های دقیق از جانب پزشک و بیمار امکان پذیرو امری طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
.گاهی در ساعات اولیه پس از هوش آمدن بیمار احساس گلو درد می کندکه ممکن است بخاطر اثر لوله بیهوشی باشد. همچنین ممکن است بر روی صورت آثار خونریزی مانده باشد که در این مواقع می توان به کمک دستمال کاغذی مرطوب صورت بیمار را تمیز نمود.
در بعضی از بیماران به علت وسعت زیاد اقدامات جراحی در قسمت استخوانی بینی ،ممکن است کبودی دور چشم بیشتر نمایان شود.حتی گاهی اوقات قسمتی از از سفیدی چشم دچار خونمردگی می شود. هیچکدام از موارد مذکور اهمیتی در نتیجه نهایی عمل جراحی نداشته و موقت هستند .گاهی از مواقع تورم ظرف روز اول و دوم افزوده شده به قله خود در روز سوم می رسد که نباید باعث نگرانی شود. در 24 ساعت اول پس از عمل بهتر است در جهت کاهش تورم دور چشم از کیسه یخ بر روی چشم ها استفاده شود. در مواردی که پس از عمل جراحی ،در داخل بینی پانسمان قرار داده شده باشد،این پانسمان ها در روز اول تا سوم پس از عمل توسط جراح خارج می شوند.
در انتهای عمل جراحی بر روی بینی بیمار قالبی سبک گذاشته می شود.این قالب بین روز چهارم تا هفتم توسط جراح از روی بینی برداشته می شود. در طی این مدت لازم است از وارد شدن هر ضربه و نیز از دست زدن به آن اجتناب شود.در همان روز یرداشتن قالب، بیمار می تواند قبل از مراجعه به مطب به طور کامل به حمام برود و سر و صورت خود را بشوید.در این این حالت چسب ها شل می شود و برداشتن قالب را تسهیل می کند.در تعدادی از بیماران که بخیه دارند ،بین روز چهارم تا هفتم توسط جراح بخیه بینی برداشته می شود.پس از برداشتن قالب،با استفاده از چسب های ضد حساسیت بر روی بینی ، سعی می شود تا ثبات بیشتری برای بینی در روند ترمیمی تامین گردد.مدت زمان استفاده از این چسب ها در بیماران مختلف متفاوت است.
در مواردی که توام با جراحی پلاستیک بینی ،جراحی انحراف تیغه بینی نیز انجام شده باشد،در بسیاری از موارد ورقه هایی از جنس سیلیکون به طور موقت در دو طرفه تیغه بینی قرار داده می شود تا از چسبندگی و عود انحراف جلوگیری شود.این ورقه ها معمولا بین هفته اول تا سوم توسط جراح از داخل بینی ممکن است تنفس مشکل شود برای رفع این مساله بیمار میتواند روزانه در چند نوبت محلول سرم نمکی نرمال را با استفاده از یک سرنگ 10 سی سی بدون سوزن در حالی که در دستشویی ایستاده است ،در بینی خود بریزد. به طوری که بدون خیس شدن چسب ها ،مقداری از ترشحات بینی شستشو داده شود و خارج گردد.تا دوهفته پس از عمل سعی شود از تخلیه ترشحات بینی با فشار خودداری فرمایید.در بعضی بیماران در هفته های اول پس از عمل ممکن است لب بالا مقداری بی حس باشد.این حالت ظرف چند هفته از بین می رود در افراد شاغل معمولا یک هفته مرخصی برای انجام این عمل و دوران پس از آن کافی است. این زمان بسته به وضعیت و تمایل بیمار قابل تمدید است .رفتن به مسافرت نیز بعد از 5تا 7 روز بعد از عمل بلامانع است. در هفته های اول پس از عمل لازم است از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداری شود.اشعه آفتاب موجب افزایش ورم بینی می شود همچنین لازم است از قرار گرفتن در معرض وسایل حرارت زا مانند اجاق گاز خودداری شود . در طی روزهای اول پس از عمل از هر گونه ضربه به بینی پرهیز شود. به عنوان مثال در هنگام خواب باید طاق باز خوابیدو در هنگام پوشیدن و در آوردن لباس از لباس های دکمه دار یا زیپ دار استفاده شود تا ضربه ای به بینی وارد نشود.
درهنگام خوابیدن سعی شود نیم تنه بالاتر از پاها قرارگیرد تا ورم کمتری در ناحیه صورت ایجاد شود. می توان در منزل با گذاشتن بالش هایی در زیر تشک، شیب حدود 30 درجه را ایجاد کرد. نشسته یا ایستاده بودن در روز اول نه تنها مانعی ندارد بلکه بهتر از این است که بیمار درازکش باشد چرا که این حالت عمومی به کاهش ورم کمک می کند.
در هفته های اول پس از عمل لازم است از فعالیت های بدنی شدید و ورزش های سنگین اجتناب شود.بویژه ورزش هایی که موجب برافروخته شدن صورت می شوند.از ورزش های رزمی یا ورزش هایی که با احتمال ضربات توپ به بینی همراهند مدت زمان بیشتری باید اجتناب شود.
هیچ محدودیت غذایی وجود ندارد بجز آن که از خوردن غذاهایی که به جویدن طولانی نیاز دارند، مانند استیک، کباب برگ، ساندویج و امثال آنها در هفته های اول باید پرهیز شود.در طی روزهای اول پس از جراحی بهتر است گوشت و مواد مغذی دیگر ابتدا در مخلوط کن نرم شود تا جویدن کمتری لازم باشد. همچنین از خوردن چای و قهوه داغ در این روز ها اجتناب شود.
نوشیدن مایعات کافی مانند آب میوه و سوپ در رفع خشکی دهان کمک می کند،در هفته اول پس از عمل سعی شود عطسه با دهان باز انجام شود و از حرکات شدید صورت در هنگام خنده و نیز از گریه اجتناب شود.می توان با استفاده از مسواک نرم دندان ها را مسواک زد به شرطی که از دستکاری لب بالا اجتناب شود شستن صورت یا حمام کردن به شرطی که پانسمان روی بینی خیس نشود بلامانع است به مدت یک ماه پس از عمل شنا کردن،آفتاب گرفتن و سونا خودداری شود.شیرجه به مدت دو ماه و اسکی فوتبال و غیره، روی آب به مدت شش ماه باید کنار گذاشته شود..از گذاشتن عینک طبی یا آفتابی به مدت سه ماه خودداری شود.مگر این که با استفاده از چسب ضدحساسیت عینک به پیشانی متصل شود
،از همان روز اول بخاطر اثر چسب های بینی بعضی از بیماران ممکن است تصور نمایند،که بینی ایشان بیش از حد بالا برده شده است،اما پس از برداشتن چسب ها نوک بینی به تدریج در وضعیت طبیعی خود قرار می گیرد.حدود50درصد ورم در دوهفته اول پس از عمل می خوابد.25درصد ظرف دو ماه،20درصد ظرف يك سال و باقي ورم به تدريج ظرف دوسال فروكش مي كند،معمولا نوك بيني آخرين جايي است كه ورم آن مي خوابد.اكثر بيماران درد مهمي پس از عمل ندارند. گاهي به علت پانسمان داخل بيني احساس سنگيني و درد خفيف در ناحيه صورت و پيشاني وجود دارد و با مسكن هاي ساده مانند استامينوفن قابل رفع است.از خوردن مسكن هاي مانند آسپيرين يا بروفن،قبل و بعد از عمل بايد خودداري شود زيرا با كاهش انعقاد پذيري خون، تمايل به خونريزي را افزايش مي دهند.
به علت چسب هايي كه پس از عمل بر روي بيني زده مي شود ، ممكن است در ماه هاي اول پس از عمل پوست بيني چرب تر باشد و نيز در افراد مستعد جوش هاي صورت بيشتر شود كه در اینصورت توسط پزشك داروهاي مناسب تجويز مي شود.
در روزهاي اول پس از عمل گاهي حالت افسردگي براي بيمار ايجاد مي شود.استرس پیش از عمل ،تورم صورت و چشم ها، شكل جديد بيني و تغييراتي كه براي اولين بارتوسط بيمار مشاهده مي شود و ممكن است براي او غيره منتظره باشداز عوامل موثر در اين نگراني زود گذر هستند.گاهي همراهان بيمار با اظهار نظرهاي پي در پي كه مبتني بر ديد هندسي و درشت نمايي تلسكوپيك است،ديد لوله تفنگي با زاويه اي بسيار باريك را در نگاه به بيني به بيمار القا مي كنند و موجب تشديد وسواس و نگراني بيمار مي شوند.
پس از هفته های اول در تعدادی از بیماران ممکن است نوک بینی ورم زیادی داشته باشد. به خصوص در بینی های گوشتی مدت زمان بیشتری طول می کشد تا ورم بینی فرکش نماید و در طی این مدت موقتا بینی بزرگ جلوه می کند به طوری که حتی برخی از اطرافیان که تصویر چهره قبلی خود را دست خود ندارند تصور می کنند که بینی حتی بزرگتر هم شده است.بدیهی است که اگر بینی گوشتی با وجود ورم زیاد کوچک باشد، پس از فروکش کردن ورم بینی غیرطبیعی خواهد شد.
دست کم دوسال برای اظهار نظر نهایی در مورد نتیجه عمل بایدصبرکرد.بسیاری از بیماران چند هفته پس از عمل در حالیکه هنوز ورم بینی بطور کامل فروکش نکرده است با نگاهی موشکافانه در جلوی آینه ساعت ها به نظاره بینی خود می نشینند. این نگاه موشکافانه که تنها به بینی معطوف بوده و به سایر اعضا صورت توجهی ندارند، موجب می شود که از یک سو بسیاری از عدم تقارنهای طبیعی،به صورت عیب جلوه کند و از سویی دیگر زیبایی و تناسب ایجاد شده بینی با دیگر اجزای صورت، تحت الشعاع نگاه محدود به بینی قرار گیرد.
آخرین توصیه ام به بیماران عزیز این است که همان طور که در قسمت های قبلی سلسله مباحث جراحی پلاستیک بینی اشاره کرده ام، اصراری بر کوچک شدن بیش از حد بینی در جراحی پلاستیک بینی نداشته باشند.در این مورد مرزهای وجود دارد که فراتر از آنها عوارض قرار دارند.نکات زیر مطلب رابهتر روشن می کند.
نکته آن که زیبایی لزوما به معنای کوچکی نیست بلکه زیبایی بینی در گرو تناسب قسمت های مختلف بینی باهم و نیز تناسب کل بینی با قسمت های مختلف چهره است. هدف جراحی زیبایی بینی زیباتر به نظر رسیدن چهره است نه صرفا کوچک کردن بینی، چه بسیار بینی هایی که باوجود اندازه های بسیار کوچک نه تنها بر زیبایی چهره نیفزوده اند بلکه تناسب قبلی را هم از بین برده اند.
دوم آن که نوع بافت های بینی فاکتور محدودکننده ای در جراحی بینی است.بینی های باپوست ضخیم و بافت غضروفی ناچیز بارزترین نمونه تاثیر بافت بینی بر نتیجه عمل است. این بینی ها تمایل دارنددر مقابل تلاش جراح برای زیبایی مقاومت کنند و با ضخامت پوست ظرافت های بینی راکم کنند. این هنر،دانش و تجربه جراح است که باید در چنین تنگناهایی برمحدودیت های بافتی فائق آید.
سوم آن که کوچک شدن بینی تا حدی مطلوب است که عملکرد تنفسی بینی به مخاطره نیفتد.کاهش بیش از حد اندازه سوراخ های بینی و برداشته شدن بیش از اندازه بافت های استخوانی،غضروفی و پوست، ممکن است سلامت فرد را بخاطر از دست دادن مسیر تنفسی بینی با مشکلات جدی مواجه سازدجراح بینی با ارزیابی دقیق وضعیت داخل بینی پیش از جراحی، با پسيش بيني بسياري از احتمالات، مي تواند ريسك عوارض تنفسي را به حداقل برساند.